Ý Đảng, lòng dân trong triển khai thực hiện Đề án xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin

Ngày 27 tháng 08 năm 2021

Tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là nhiệm vụ chính trị thiêng liêng luôn được Đảng, Nhà nước, toàn dân, toàn quân ta đặc biệt quan tâm. Để tri ân công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, đáp ứng tình cảm, nguyện vọng thiết tha của thân nhân liệt sĩ và đồng bào, chiến sĩ cả nước, các ban, bộ, ngành, địa phương đã  phối hợp chặt chẽ, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị thiêng liêng này.

 

Phú Thọ là tỉnh miền núi, nằm vị trí giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và Tây Bắc, nơi hợp lưu của ba con sông lớn: sông Hồng, sông Đà và sông Lô.  Trải qua các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế cao cả, cùng với nhân dân cả nước, tỉnh Phú Thọ đã có hàng vạn người con ưu tú nối tiếp nhau tham gia kháng chiến chiến đấu hy sinh, cống hiến xương máu vì mục tiêu giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Tỉnh Phú Thọ có 119 nghĩa trang liệt sĩ (trong đó có 10 nghĩa trang liệt sĩ cấp huyện quản lý; 109 nghĩa trang liệt sĩ cấp xã quản lý). Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được quan tâm chú trọng, triển khai có hiệu quả, đảm bảo đúng các thủ tục theo quy định. Tuy nhiên, trải qua thời gian dài, đến nay nhiều liệt sĩ hy sinh, có hồ sơ do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý vẫn chưa tìm kiếm được phần mộ và quy tập hài cốt vào các nghĩa trang liệt sĩ.

Đề án xác định hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2013 với hai mục tiêu chính là điều tra, thu thập, xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin mộ liệt sỹ và xác định hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin bằng phương pháp thực chứng hoặc phương pháp giám định gen.

Xác định đây là một  nhiệm vụ chính trị quan trọng; là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế cao cả, ngay từ khi Đề án được phê duyệt, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội đã tham mưu với UBND tỉnh thành lập Ban chỉ đạo và xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện với các giải pháp cụ thể như: Tăng cường hoạt động thông tin tuyên truyền, huy động sự tham gia của nhân dân, đồng đội và thân nhân của liệt sỹ trong việc cung cấp thông tin, hồ sơ tài liệu liên quan đến liệt sỹ, thân nhân liệt sỹ, mộ và hài cốt liệt sỹ; đẩy mạnh việc thu thập thông tin, phát triển hệ thống cung cấp thông tin liên quan đến hài cốt liệt sỹ.

 Sở Lao động – Thương binh và Xã hội đã triển khai chỉ đạo Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội các huyện, thành, thị phối hợp với Ban Chỉ huy quân sự cùng cấp tổ chức tuyên truyền, vận động đến cấp xã, phường các tổ chức, cá nhân trên địa bàn hưởng ứng tham gia tích cực giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị quân đội trong chiến tranh giải phóng và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Tích cực tham gia, tạo mọi điều kiện, cung cấp đầy đủ các thông tin về liệt sĩ, phần mộ đang an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ trong tỉnh, do ngành Lao động - Thương binh và Xã hội đang quản lý. Phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các địa phương trong việc đính chính thông tin trên  bia mộ liệt sỹ đảm bảo kịp thời, chính xác. Tổ chức rà soát, nhập dữ liệu về liệt sĩ, mộ và nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, quản lý và sử dụng có hiệu quả phần mềm cơ sở dữ liệu liệt sĩ, mộ và nghĩa trang liệt sĩ trên hệ thống phần mềm của Cục Người có công, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Ngành cũng đã phối hợp với Bưu điện tỉnh triển khai thực hiện Đề án Cổng thông tin điện tử về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ  làm cơ sở số hóa mộ, nghĩa trang liệt sĩ trên toàn tỉnh để quản lý và tạo điều kiện cho các gia đình liệt sĩ tìm kiếm thông tin về phần mộ liệt sĩ. Đến nay, đã thống kê được 11.253 mộ liệt  sĩ trong 119 nghĩa trang liệt sĩ; toàn bộ dữ liệu về mộ và nghĩa trang liệt sĩ đã được ứng dụng cập nhật trên hệ thống Cổng thông tin điện tử mộ, nghĩa trang liệt sĩ tạo điều kiện cho nhân dân và thân nhân liệt sĩ tiếp cận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ nhanh chóng, chính xác hơn.

Hằng năm, đã phối hợp với cơ quan quân sự địa phương và Đội quy tập mộ liệt sĩ Quân khu 2 tiến hành tổ chức khảo sát, tìm kiếm, quy tập, tổ chức tiếp nhận, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ hy sinh tại nước bạn Lào do đội Quy tập mộ liệt sĩ Quân khu 2 bàn giao tại các nghĩa trang liệt sĩ; thông qua các nguồn thông tin do nhân dân cung cấp, ngành Lao động – Thương binh và Xã hội đã phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, Hội Cựu Chiến binh tỉnh và UBND các huyện, thị, thành phố tổ chức tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ vào an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ của địa phương đảm bảo trang nghiêm, chu đáo.

  Giai đoạn 2013-2020, Sở Lao động - Thương binh và xã hội đã phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh và Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Ban liên lạc Cựu chiến binh đại đội 16, Trung đoàn 27, Ban quản lý nghĩa trang liệt sỹ huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang rà soát thông tin của 2.475 liệt sĩ; thực hiện đính chính thông tin trên 109 bia mộ; phối hợp với Cục Chính sách, Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng  xem xét, đính chính thông tin 153 hồ sơ liệt sĩ; Phối hợp với Trung tâm Marin xác minh thông tin của 81 liệt sỹ. Công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ: Từ năm 2013 - 2020, đã được Cục Người có công chỉ đạo lấy mẫu sinh phẩm xác định danh tính hài cốt của 161 liệt sĩ.

Kết quả trên tiếp tục khẳng định và thể hiện rõ quyết tâm chính trị, tấm lòng thành kính của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, công tác này hiện nay còn gặp một số khó khăn như: Do thời gian lưu giữ và bảo quản hài cốt liệt sĩ đã lâu, cất bốc để di chuyển nhiều lần, dưới tác động của thời gian, điều kiện khí hậu, thời tiết ảnh hưởng đến chất lượng mẫu hài cốt liệt sĩ do đó khó khăn trong việc lấy mẫu, phân tích, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Thân nhân liệt sĩ đại đa số tuổi đã cao, sức yếu, nên việc lấy mẫu sinh phẩm cũng rất khó khăn, cá biệt có những liệt sĩ không còn thân nhân để lấy mẫu theo dòng mẹ.

Các cuộc chiến tranh diễn ra trong thời gian dài, ác liệt, liên tục trên phạm vi rộng; nhiều thành phần, lực lượng tham gia, sự hy sinh đa dạng; việc chôn cất liệt sĩ, đăng ký, quản lý, lưu trữ hồ sơ về liệt sĩ, mộ liệt sĩ trong chiến tranh thiếu và thất lạc nhiều. Sau chiến tranh, nhiều đơn vị giải thể, sáp nhập, việc bàn giao hồ sơ, danh sách liệt sĩ, sơ đồ mộ chí giữa các đơn vị với các cơ quan, đơn vị, địa phương lưu trữ còn hạn chế.

Nhiều nhân chứng có thể cung cấp thông tin về danh tính hài cốt liệt sĩ nay cũng già yếu, trí nhớ sút giảm hoặc đã mất. Việc quản lý, lưu trữ hồ sơ mộ liệt sĩ, thông tin về liệt sĩ còn nhiều hạn chế, nhiều trường hợp bị thất lạc nên quá trình xác định thông tin hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng cũng gặp không ít khó khăn.

Từ thực tiến triển khai thực hiện, thời gian tới Sở Lao động – Thương binh và Xã hội đã xác định nhiệm vụ và giải pháp cụ thể để việc thực hiện Đề án đạt kết quả tốt. Góp phần tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Nêu cao truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đề cao trách nhiệm, tình cảm, thực hiện tốt công tác quan trọng này, thiết thực tri ân công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ, góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc  Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Chứng kiến phút giây “đoàn tụ”, khi những người mẹ hơn 90 tuổi, rưng rưng đón con về từ tay đồng đội, mới thấy hết ý nghĩa lớn lao của việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ. Ngày tiễn anh đi, mẹ như đã dâng hiến cả trái tim mình cho Tổ quốc. Hơn 50 năm mỏi mòn chờ đợi tưởng chừng như vô vọng, bằng nỗ lực của các cơ quan, tổ chức, của đồng chí, đồng đội và nhân dân, mẹ đã được đón anh về an nghỉ giấc ngàn thu trên quê hương yêu dấu. Dẫu muộn mằn nhưng là niềm động viên to lớn đối với mẹ lúc tuổi già. Nhưng vẫn còn nhiều lắm, trên khắp dải đất hình chữ S này, những anh hùng liệt sỹ còn nằm lại nơi rừng sâu, hang đá. Với thời tiết và khí hậu khắc nghiệt, việc chạy đua với thời gian để tìm kiếm đưa các anh trở về đang là vấn đề được Đảng, Nhà nước quan tâm và ưu tiên thực hiện. Và định hướng đó, chính sách đó cũng chính là nơi gặp gỡ giữa ý Đảng, lòng dân, nơi dòng chảy truyền thống tốt đẹp của dân tộc được tiếp nối và lan tỏa./.

Khu vực mộ Liệt sĩ tỉnh Phú Thọ - Vĩnh Phúc tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn

Nguyễn Thị Thu Thủy - Trưởng phòng Người có công